Door Redactie op 12 april 2015

Sfeerimpressie bijeenkomst ‘De toekomst van de eurozone’ met Paul Tang

Afgelopen zaterdag sprak Paul Tang over de toekomst van de eurozone in het Scheepsvaartmuseum in Amsterdam. Het investeringsplan van de Europese Commissie, het besluit voor kwantitatieve verruiming door de Europese Centrale Bank, en de politieke ontwikkelingen in Griekenland vereisen opheldering en duiding. Niet alleen in Den Haag en Brussel, maar ook middels publiek debat. Daarom organiseerde de PvdA Europa in samenwerking met de Landelijke Werkgroep Europa een bijeenkomst over de toekomst van de eurozone.

De toekomst van de Eurozone leek even verdwenen van de Europese politieke agenda, maar sinds de overwinning van Syriza in Griekenland staat dit thema weer met stip bovenaan. De roep voor schuldenverlichting in Griekenland, zet het strikte begrotingsbeleid van de EU onder druk. Hoe ziet de toekomst van de eurozone eruit? Zal de EU zich focussen op de schuldproblematiek of het gebrek aan investeringen in de lidstaten? En hoeveel crisis kan het project van Europese eenwording aan?  Deze vragen stonden centraal tijdens de bijeenkomst ‘De toekomst van de eurozone’ in het Scheepsvaartmuseum in Amsterdam.

De grote opkomst, de belangstelling op social media (twitter trending topic #toekomstEU) en de interessante vragen uit de zaal laten de publieke betrokkenheid bij de situatie in Griekenland en de eurozone zien.  Alle sprekers, deelnemers en vrijwilligers willen we hiervoor van harte bedanken.

Kon u er helaas niet bij zijn afgelopen zaterdag? Of bent u nog lang niet uitgesproken over dit onderwerp? Dan kunt u op maandag 20 april naar een bijeenkomst van de Wiardi Beckman Stichting en de Telderstichting in Den Haag, waar met o.a. Paul Tang verder wordt gedebatteerd over de staat van de eurozone.

Kort verslag bijeenkomst ‘De toekomst van de eurozone’

Sjoukje van der Meulen, voorzitter van de PvdA landelijke werkgroep Europa, gooide de trossen los en opende de bijeenkomst in het Scheepsvaartmuseum. Hierbij bedankte ze in het bijzonder PvdA Europarlementariër Paul Tang voor de steun en medewerking om de bijeenkomst over de toekomst van de eurozone mogelijk te maken.

Economendebat

debat 1Tijdens het eerste debat stond de koers van het financieel- en economisch beleid in de eurozone centraal. Bas Jacobs (Professor, Erasmus Universiteit) beet de spits af. Hij stelde dat zonder budgettaire overdracht, de dodelijke omhelzing van banken en overheden niet beëindigd kan worden. Jacobs: “De eurocrisis is als een Napolitaanse vuilnisbelt. Oftewel, vuilnis die niet wordt opgeruimd. Op dit moment vinden geen structurele hervormingen plaats in Griekenland. Het bankwezen is stuk, waardoor effectief monetair beleid moeilijk te voeren is.”

Michele de Waard (journalist/publicist) legde de nadruk meer op de internationale vervlechting en de weeffouten die zijn gemaakt bij de totstandkoming van de eurozone en de Europese Unie. “Dat een monetaire unie niet kan bestaan zonder belastingunie is niet alleen een weeffout, maar ook een politieke keuze. Stoppen met de monetaire unie lost de problemen op ons continent niet op. Wat zal een Grexit, Brexit, Frexit uiteindelijk opleveren? Dit mis ik op dit moment in de publieke discussie” aldus de Waard.

Harald Benink (Professor, Tilburg University; lid Sustainable Finance Lab) plaatste de problemen in de eurozone in historisch perspectief. “De landen van voormalig Joegoslavië maken grote veranderingen door en zullen op termijn ook willen aansluiten bij de Europese Unie. Uiteindelijk zal de EU, en wellicht ook de eurozone, uitbreiden. De euro is echter een splijtzwam geworden voor het Europees integratieproject”, zegt Benink. Daarnaast voegt hij toe dat er nog onvoldoende maatregelen getroffen zijn om de crisis te lijf te gaan. Benink: “Het resolutiemechanisme voor banken kan van belang zijn voor individuele gevallen, maar bij een systeemcrisis moeten de kapitaaloevers omhoog naar 10-15%.”

zaalWim Boonstra, hoofdeconoom bij de Rabobank, voegt hieraan toe dat er gekeken moet worden naar de hele economie. “De concurrentieposities lopen ver uiteen. Zowel tussen lidstaten als in de bancaire sector. Er is een ongezonde symbiose tussen politiek en bankenwereld. Banken die 5 jaar lang op hun rug liggen worden kunstmatig gered door overheden. Banken moeten hun eigen problemen oplossen in plaats van met het geld van belastingbetalers. Alleen bij een echte systeemcrisis heb je collectiviteit nodig” aldus Boonstra.

PvdA Europarlementariër Paul Tang is het met Benink eens dat de euro een splijtzwam is geworden in Europa. “Brussel bepaalt wat Frankrijk moet gaan doen. Dit doet het Europese project niet veel goeds. Bovendien speelt het anti-Europese partijen in de kaart, zoals Le Pen in Frankrijk”, zegt Tang. Daarnaast stelt hij dat oplossingen voor de crisis voornamelijk worden gezocht in het aanscherpen en aanpassen van regels. Of beter toezicht op de naleving van deze regelgeving. Tang: “Politici moeten zich niet langer verschuilen achter regelgeving. Economisch beleid is sociaal beleid. Economische zaken moeten naar de politiek worden getrokken. Het gaat nu om investeringen in Europa. Er is hiervoor maar een beperkt budget in Brussel. Lidstaten moeten bereid zijn om hierin te investeren. De investeringsagenda van Juncker laat zien dat het schip langzaam omgaat is in Brussel, maar nog moet keren in Nederland.”

Werkgelegenheidsdebat

Tijdens het tweede debat werd dieper ingegaan op de werkgelegenheid in debat 2Europa. Nicholas Vrousalis (politiek filosoof aan de universiteit van Leiden) wees op de tikkende tijdbom die de crisis en het bezuinigingsbeleid onder het Europees project heeft gelegd. “De stijgende (jeugd-)werkloosheid, de toenemende ongelijkheid en de opkomst van extremisme en anti-Europese partijen laat zien dat er veel op het spel staat. De ECB legt op koloniale wijze bezuinigingsbeleid op aan andere lidstaten, zoals Griekenland. Mensen moeten een gezamenlijk front vormen tegen het bezuinigingsbeleid”, zegt Vrousalis.

Roel Beetsma (Professor, Universiteit van Amsterdam) stelt dat de schuld in Griekenland in delen moet worden afgeschreven. Dit onder de strenge voorwaarde dat noodzakelijke hervormingen worden doorgevoerd. Een Grexit vindt hij geen verstandige keus voor Griekenland noch Europa op lange termijn. “Zodra 1 lidstaat uit de EU of de eurozone stapt, zullen speculaties tegen andere zwakke EU-lidstaten volgen. Als we niet solidair zijn met de Grieken, brengen we dus uiteindelijk ook onszelf in gevaar.”

Ook Bas Jacobs stelt dat we niet de mensen in Griekenland hebben gered, maar ons eigen bankenstelsel. Jacobs: “The uncomfortable truth: de belastingbetaler is niet verantwoordelijk voor de crisis, maar moet wel de lasten bootdragen.” Daanaast wijst hij erop dat de start van de euro ook onvermijdelijk de start van de monetaire unie betekende. “Beleidsmakers zijn hier blind voor geweest, of ze hebben op desastreuze wijze gefaald. Dezelfde tragiek betreft ook het bezuinigingsbeleid in de EU. Er is maar met mondjesmaat economisch herstel. De economische groei is zelfs lager dan in de jaren 30. Dit onderstreept de inefficiëntie van strikt bezuinigingsbeleid. Daarom moeten we de begrotingsregels loslaten en ons meer te gaan richten op investeringen.

atlasFNV voorzitter, Ton Heerts, legt het naast de politieke- en economische crisis ook de vertrouwenscrisis onder de loep. “Het vertrouwen van mensen wordt geschaad als er meer geld gaat naar bankiers, terwijl er niet meer wordt geïnvesteerd in het hoge aantal werklozen. Om een weg uit de crisis te vinden, heeft de EU een gelijk belastingstelsel nodig en een level playing field voor de arbeidsmarkt. Europees herstel kan alleen optreden als mensen het vertrouwen in de financiële markt en de kans op een baan weer terugkrijgen. De onzekerheid waar mensen in verkeren kan deels worden weggenomen door meer én eerlijk werk te creëren. Als we mensen meer zekerheid kunnen bieden, zal het ook weer beter gaan met de euro”

agnesNa afloop van het debat werd de mogelijkheid geboden om het Scheepsvaartmuseum te bezichtigen. Sommige mensen snelden zich naar Nieuwegein om het laatste gedeelte van de PvdA politieke ledenraad mee te pakken. Tijdens de politieke ledenraad sprak Agnes Jongerius over TTIP. Daarnaast werd de motie ‘solidariteit stopt niet aan de grens’ aangenomen, wat duidelijk het begrip van onze leden voor de sociale situatie in Griekenland laat zien.